O IES Félix Muriel contra a violencia machista (por Irene Fernández)

Despois de traballar ao longo da semana pasada de distintas maneiras o tema da violencia machista, con charlas ou actividades na clase, co lema “SEMPRE VIVAS, SEMPRE LIBRES’’, os alumnos e alumnas de 1º de bacharelato do IES Félix Muriel de Rianxo, celebrarán un acto no centro o vindeiro luns 27, no que participará toda a comunidade educativa, co obxectivo de rexeitar a violencia contra a muller, ademais de concienciar aos benxamíns do instituto.

Para implicar a comunidade educativa nas reivindicacións do 25 de novembro, día internacional para a eliminación da violencia contra a muller, o alumnado de 1º de Bacharelato participou o pasado venres no acto institucional celebrado na casa do concello, no marco da campaña Rianxo en negro, ante a presenza da corporación municipal, das persoas que demandan a construción dun centro de día e tamén da veciñanza que alí se achegou. Alí deron lectura ao manifesto creado por eles e titulado “As fillas dos días”, en referencia á obra “Los hijos de los días”, escrita por Eduardo Galeano.

A través do acto programado para o luns, darán voz ás corenta e cinco mulleres asasinadas no 2017 a mans das súas parellas ou ex-parellas, seguindo un esquema inspirado no autor uruguaio mencionado anteriormente. O acto desenvolverase diante dun mural, creado polo alumnado de Debuxo Artístico de 2º de Bacharelato, para lembrar o número de mulleres asasinadas desde que existen estatísticas. Nel será pintado o número 911. Os asistentes veranse rodeados de roupa cedida polo alumnado e o profesorado, rachada e simulando estar ensanguentada, en memoria de todas as mulleres asasinadas.

Programación para o 3º trimestre

Antes de que as vacacións se apoderen de nós, debo comunicarvos os cambios efectuados no guión do traballo para o 3º trimestre, así como nas Lecturas e nos seus instrumentos de avaliación, polo que foi necesario modificar tamén o Programa de Aula.

Podedes atopar todo na Aula Virtual, especialmente no apartado 9. Recursos Para o traballo do 3º trimestre.

Podedes descargalo todo aquí:

  1. PROGRAMA AULA 1ºBAC. 3ªAVAL
  2. GUIÓN TRABALLO 3º TRIMESTRE. Lingua e Literatura no XVIII-XIX
  3. LECTURAS. Instrumentos de avaliación 3º trimestre
  4. Información dos SSEE e Ilustración
    1. Da Idade Media aos Séculos Escuros
    2. A Literatura dos SSEE e da Ilustración
  5. Información do Século XIX e Rexurdimento
    1. O Rexurdimento do galego
    2. A Literatura do século XIX
  6. Modelo de presentación

Foi algunha vez o galego unha lingua normal? (por Fran Hernández)

Antigamente, nos lugares onde xurdiron as linguas románicas, a lingua oficial e literaria era o latín, pero, alá polo século XII o galego pasa a ser a lingua escrita da Gallaecia, usábana para a documentación privada como testamentos, nos papeis dos concellos e da igrexa… Pero a lingua internacional seguÍa a ser o latín xa que se utilizaba para as comunicacións entre os reinos.

Nese momento o galego era unha lingua valorada literariamente, falábaa todo o pobo polo que estaba normalizada, aínda que se usase o latín como actualmente se fai co inglés que, aínda que non é a mais falada, é a máis universal, por chamalo dalgunha maneira.

A pesar da situación ben distinta na que se atopa hoxe o galego, loitando por volver a ser normal, manteño unha postura a favor de que convivan dúas linguas polo feito de que en todos os territorios onde os seus habitantes son bilingües, estes son moito máis intelixentes e presentan unha mentalidade máis aberta e respectuosa coa multiculturalidade e o plurilingüismo.

Se ben, en contra sosteño que, sempre que conviven dúas linguas, resulta inevitable caer nunha situación de diglosia, é dicir que a lingua propia dese territorio perde prestixio a favor da lingua hexemónica que chegou de fóra, condicionando o futuro da lingua autóctona.

En conclusión, no medioevo, concretamente do século XII en diante, o galego convértese na lingua escrita e a falada polos habitantes do Reino de Galicia. Vivindo unha situación de completa normalidade, que nos leva a crer que a situación actual pódese reverter, pois se unha vez foi normal por que non había volver a selo?.

Modelo de exame (1º trimestre)

BLOQUE 1. CONTIDOS COMÚNS (5 PUNTOS)
TEXTO…

1. Ponlle un novo título ao artigo. [0’5 puntos]
2. Elabora un breve resumo do texto. [1 punto]
3. Explica que quere dicir @ autor/a cando afirma: [0’5 puntos]
4. Redacta un texto expoñendo de maneira argumentada o teu acordo ou desacordo coa idea que sostén … (Extensión aprox. 200-250 palabras) [3 puntos]

BLOQUE 2. LINGUA E TEXTO (2 PUNTOS)
1. Elabora unha definición adecuada dos seguintes termos relacionados cos tipos de textos…

2. Xustifica a que tipo de texto pertence o seguinte…

BLOQUE 3. SOCIOLINGÜÍSTICA E HISTORIA DA LINGUA (3 PUNTOS)
1. Identifica e explica, definíndoo adecuadamente, o concepto de Sociolingüística que se agocha na seguinte viñeta … [1 punto]

2. Elabora un esquema coas etapas de formación do galego, atendendo aos seguintes termos… [1 punto]

3. A través dos seguintes exemplos explica a diferenza entre cultismos, semicultismos e palabras patrimoniais; indicando que teñen en común as linguas románicas. [1 punto]

Criterios de Corrección do Exame

I. CONTIDOS COMÚNS (5 puntos)

1. TÍTULO (0’5 puntos. Até 0’1 por cada apartado)
a. Centrado no asunto do texto
b. Non xenérico
c. Non longo
d. Orixinal (chamativo)
e. Ben construído (corrección gramatical)

2. RESUMO (1 punto. Até 0’2 por cada apartado)
a. Selección das ideas principais.
b. Expresión desas ideas de xeito sintético.
c. Uso das propias palabras (sen fusilar por anacos o texto).
d. Creación dun texto adecuado, cohesionado e coherente.
e. Corrección gramatical e ortográfica.

3. EXPLICACIÓN DUN FRAGMENTO (0’5 puntos. Até 0’1 por cada apartado)
a. Capacidade para comprender o sentido que ten o fragmento no texto.
b. Correcta interpretación do fragmento
c. Capacidade para evitar a repetición de termos ou conceptos que aparecen nese fragmento
d. Corrección gramatical e ortográfica na elaboración da explicación
e. Adecuación, coherecián e cohesión na explicación

4. TEXTO ARGUMENTATIVO (artigo de opinión) (3 puntos. Até 1 punto cada apartado)
a. Respecto pola estrutura:
 Presentación do dilema e posicionamento ante o mesmo (até 0’2)
 Desenvolvemento de polo menos 3 argumentos en 3 parágrafos diferenciados (até 0’6)
 Conclusión e reflexión final que recolla o dito anteriormente (até 0’2)
b. Respecto pola expresión: (até 0’2 cada apartado)
 adecuación
 coherencia
 cohesión
 corrección gramatical
 corrección ortográfica
c. Adecuada construción textual: (até 0’2 cada apartado)
 Presenza como mínimo de 3 argumentos diferenciados
 Información pertinente e necesaria,
 Ausencia de información previsible (clixés, etereotipos, lugares comúns),
 Ausencia de orixinalidade gratuíta.
 Ausencia de repeticións e/ou contradicións
No caso de textos cunha extensión manifestamente menor á solicitada, ao punto de dificultar a súa avaliación consonte os criterios expostos, esta circunstancia dará lugar a unha diminución proporcionada da valoración global da pregunta.

II. ESTUDO DA LINGUA (2 puntos)

5. DEFINICIÓNS (1 punto)
a. Ben elaboradas (os sustantivos defínense iniciando a definición por un sustantivo, os verbos, por un verbo…, e así sucesivamente)
b. Destinadas a explicar, sen necesidade de exemplos
c. Ausencia dunha enumeración de sinónimos
d. Ausencia de algo “chapado” pero non comprendido
e. Adecuadas e correctas gramaticalmente

III. HISTORIA DA LINGUA E SOCIOLINGÜÍSTICA (3 puntos)

6. INTERPRETACIÓN DUNHA VIÑETA (1 punto. Até 0’2 por cada apartado)
a. As explicacións deberán estar relacionadas coa Sociolingüística
b. A interpretación deberá ser o produto dunha reflexión e levar a unha explicación razoada arredor da situación da lingua na sociedade nun momento , nunha etapa ou nun lugar determinado
c. Deberá terse en conta sempre a imaxe dada, servirse dela nas explicacións e non utilizala como pretexto
d. A explicación deberá ser elaborada con adecuación, coherencia e cohesión
e. A explicación deberá ser correcta gramaticamente e ortograficamente

7. ESQUEMA ( 1 punto. Até 0’2 por cada apartado)
a. Expresión de ideas (Non serán tidos en conta anacos fusilados do texto)
b. Ausencia de explicacións
c. Xerarquización das ideas (Non será tida en conta a enumeración das ideas do texto)
d. Ausencia de repeticións
e. Ausencia de información innecesaria

Existiu o Reino de Galiza? (por Oscar Iglesias)

Dende o comezo do reinado dos Reis Católicos en Castela, os gobernantes casteláns
buscaron todos os argumentos posibles para desprestixiar a Galiza, incluso chegaron a
cambiar e mentir na historia e a dicir que o galego era unha lingua filla do castelán para
conseguir ese propósito.
Ata hai relativamente moi pouco tempo, a moita xente ocultóuselle a existencia do Reino
de Galiza e afirmábase que era unha comunidade ou unha rexión dentro de Castela. Pero
os documentos e outros vestixios atopados amosáronnos que iso non era certo e que si
que existiu o Reino de Galiza.
O rei suevo Hermerico fundou este reino no 410 e estableceu a súa capital en Braga. Demostrouse que foi o primeiro reino que adoptou o catolicismo e comezou a usar unha moeda propia (cara o ano 449) Máis adiante desprazaría a súa capital a Tui e
posteriormente asentaríase en Oviedo e León e pasou a ser o principal reino cristián da Península Ibérica. Tras a separación do Condado de Portugal, pasando a ser o Reino de Portugal, Galiza pasou a ter a súa capital en Santiago de Compostela;
debido a isto e á redución dalgúns outros territorios, Galiza veuse bastante reducida e quedou cunha forma similar á actual. En 1230, o rei Fernando III deixouna baixo o Control da Coroa de Castela. O reino seguía mantendo algunha autonomía, máis cando os Reis Católicos someteron ao reino polas armas, este quedou totalmente baixo o dominio dos casteláns e da Coroa de Castela e posteriormente á Coroa de España. Estes quitaron á nobreza galega que foi substituída por unha foránea de Castela e fixeron outros moitos cambios que aínda nos seguen afectando, en menor medida, hoxe.
Máis adiante, a rexenta María Cristina de Borbón quitoulle o título de reino histórico 1833.
Durante un tempo da Idade Media, o Reino de Galiza foi moi valorado pola xente e durante a súa etapa de apoxeo territorial, ocupou todo o noroeste da Península Ibérica,
converténdose nun dos territorios máis importantes de Europa occidental e o galego foi unha lingua prestixiosa usada por moitos para as súas composicións literarias, un exemplo sería Afonso X o Sabio e as súas “Cantigas de Santa María”.
Todos estes acontecementos están amosados (a maioría) en documentos e outros vestixios da época que os gobernantes casteláns (sobre todo Os Reis Católicos e posteriormente
Franco) nos ocultaron para facernos crer que Galiza sempre estivo sometida por Castela e posteriormente por España e que sempre o estaría.
Por todo o dito anteriormente, eu opino que o Reino de Galiza SI existiu e, como xa dixen
antes varias veces, nolo quixeron ocultar para facernos crer que eramos inferiores a eles
cando a nosa lingua e cultura foi, é e será igual se válida e prestixiosa como a súa.

A culpa non é do galego, senón d@s galeg@s (por Manuela Antonia)

O texto obxecto deste comentario é o artigo de opinión de María Pilar García Negro, publicado no xornal “ La Voz de Galicia”, no cal mostra a súa opinión sobre quen son os responsables da progresiva perda de falantes de galego.
No artigo, exponse que a lingua galega está sufrindo un retroceso de emprego debido a un proceso de españolización, o cal é promovido polas autoridades galegas, as cales deberían defender a lingua tendo en conta que, como se di no texto, existen grazas a ela. Esta perda de falantes obrigou aos gobernantes a dar explicacións, os cales non só desvinculan esta perda dos poderes públicos, senón que llo atribúen á propia sociedade. A nova redución do galego na escola debido á aparición nesta do inglés, dos fondos destinados ás bibliotecas galegas así como á normalización lingüística, mostra como a política oficial obra a favor do español, mentres que contribúe coa desaparición do galego. Culpar, como eles o fan, á poboación deste retroceso é coma se culparamos a unha vítima do seu maltrato. Esta globalización, esta tendencia a eliminar a pluralidade, atenta contra o dereito dunha lingua a ser empregada, tanto pola poboación como polo lugar no que esta xurdiu.
O punto de vista que María Pilar toma, é mencionando unicamente aqueles datos e información que a ela lle interesan, e que deste xeito, testemuñen as súas afirmación. Trátanos de convencer, presentando unas ideas e datos moi claros, de que o goberno e as autoridades son os responsables do retroceso que o galego está a sufrir. Afirma que en ningún momento se podería culpar á poboación, xa que sería como responsabilizar a unha persoa maltratada do seu maltrato. Todo isto faino empregando unha linguaxe plagada de termos cultos, combinando nalgunhas ocasión con expresións de carácter popular, o que dificulta a súa compresión.
Na miña opinión, María Pilar García Negro posúe, en parte, razón. A pesar de todos os danos que está sufrindo o galego, así coma o seu retroceso, dende o goberno ante os datos negativos buscan sempre a parte positiva, aínda que en realidade non a hai. Deste xeito non se adoptan medidas normalizadoras, xa que non o consideran necesario, cando en realidade si que o é. Dicindo que todo vai ben convencen á xente de que a situación do galego non é tan tráxica, á vez que elaboran medidas que fan que o seu emprego se reduza, por exemplo , na escola. Hai que ter en conta que a poboación que emprega o galego, faino porque o aprende una casa, é dicir, porque a familia o emprega. Porén, o castelán aprendese por outros medios: a través da televisión, libros, xornais, cine…así coma na escola, na que cada vez está máis presente. Se os país deixan de falar o galego na casa ( situación cada vez máis común) realmente ese rapaz ou rapaza vai saber manexar o galego? Se na casa lle falan castelán, a televisión está en castelán na súa maior parte e aínda por riba se reduce o galego na escola, ese rapaz será castelanfalante para toda a súa vida, sen necesidade de empregar o galego para nada. Incluso se seus país o deciden, poden facer que o rapaz estude nun colexio no que unicamente se fale castelán. Acaso nestas situación son os rapaces verdadeiramente libres de elixir o seu idioma? Non, xa que ao non ter contacto co galego só saberá falar castelán. Cales son os motivos que levan ás familias a deixar de empregar o galego? Principalmente é debido a moitos dos prexuízos que aínda continúan vixentes. Nesta parte é na que eu non coincido coa autora do texto, María Pilar, na miña opinión a culpa non é so do goberno, senón tamén da sociedade. Os pais deixan de falarlles castelán aos seus fillos para que non teñan problema na escola á hora de empregar o castelán, ou para evitar que teñan problemas no caso de que algún día teñan que deixar Galiza. Porén , non pensan no galego que os seus avós falaban, os seus país lles ensinaron e que agora lles negan aos seus fillos, rompendo así esa transmisión da lingua e cultura e que colabora coa desaparición de ambas. De acordo, o galego redúcese porque o goberno o está facendo desaparecer de moitos ámbitos públicos, pero tamén é culpa da poboación, por consideralo inútil, inservible, de parvos e incluso por chegar a avergoñarse del. “Mellor que os nosos rapaces falen castelán dende pequenos, non vaia a ser que cando abandonen Galiza e cheguen a España se lles note o acento e pensen que son parvos”. Un exemplo de todo o contrario que me gustaría comentar, é o caso de Cataluña. Os cataláns nunca se avergoñaron do seu idioma, senón que senten orgullo del, de aí a que a maior parte da poboación empregue o catalán. Alí, tamén se atopa presente a “ españolización”, de feito, incluso o goberno chegou a declarar que había que “ españolizar aos cataláns”. Isto é o que os leva ao seu afán de independencia, e a pesar de que non o defendo, entendo que en parte o fan para protexer a súa cultura. Se en Galiza a sociedade no lugar de deixarse someter a estes ataques en contra do galego, dera a cara por el, probablemente non se atoparía na actual situación. Porque ese goberno que pretende acabar coa lingua non está posto pola forza. A sociedade galega elixe a un goberno que quere acabar coa súa cultura, de quen é realmente a culpa? Hai moitas outras opción para gobernar, as cales si defenden a lingua e critican as medidas que se están a tomar. Polo tanto, o futuro do galego non está só nas mans do goberno, está nas mans de todos.