CIENCIAS OU LETRAS? (por Paula Cambeses)

A lectura do texto sobre ecolingüística de Teresa Moure deixounos varias reflexións pendentes, entre as que se atopa a seguinte: na sociedade actual establécese unha clara diferenciación entre as letras e as ciencias. Dende cuarto da ESO obrígaselles aos estudantes a elixir entre estas dúas opcións. Pero, existe realmente esta división? Eu penso que non, explicarei a miña postura a continuación.

Antes de nada, cómpre citar cando se produce dita separación. Ata ben chegada a Ilustración, os considerados sabios eran aqueles que compaxinaban ambos coñecementos. Un exemplo claro é Leonardo da Vinci que destacou tanto na arte como na investigación e na ciencia. Co paso da tempo, estas ramas foron separándose cada vez máis ata alcanzar os nosos días, no que pertencer a un destes itinerarios é unha xustificación válida para poder ser ignorante nalgunhas materias. Por exemplo: as persoas de letras indican que non teñen que saber matemáticas e as de ciencias non prestan atención á gramática. Con todo, ambas materias son independentes e deberían relacionarse como o fixeron sempre no pasado, creando, desta forma, a interdisciplinariedade da que falaba Teresa Moure.

Esta necesidade de unión obsérvase facilmente no ámbito da historia, porque, habitualmente, precisa incluír factores científicos. Non sería posible entender o fin da Segunda Guerra Mundial sen ser consciente dos efectos da bomba atómica, nin explicar a Idade Moderna sen mencionar a Revolución Científica.

E é que como ben dixo o escritor Sánchez Ron é imposible falar de cultura sen falar de cultura científica. El mesmo afirma que Cervantes e Shakespeare deberían colocarse ao lado de Darwin e Galileo.

Saíndose do ámbito histórico, tamén no mundo da lingüística precísanse coñecementos científicos como afirma Teresa Moure. Ademais, do mesmo xeito, que as letras necesitan das ciencias, isto tamén ocorre ao revés: a bioloxía e a química están repletas de palabras latinas e as matemáticas empregan abundantemente o alfabeto grego para expresarse. Ademais, cando esta última materia apareceu, estaba unida á filosofía.

Con todo, esta cuestión vai máis alá como proban a existencia dun montón de relatos, contos, novelas, películas ou obras de teatro que falan de factores científicos (inventos, matemáticos, químicos…). Así vemos como ambos elementos se combinan facéndonos ignorar as súas diferenzas.

Reflexionando sobre todo o anterior, a división letras vs. ciencias paréceme inadmisible, unha persoa non é culta por saber moito do Quixote ou estudar física cuántica. O ideal é compaxinar ambos elementos porque basicamente a súa separación corresponde a unha nimiedade cuxo límite nin sequera está claro.

Fontes:

El periódico

Cuantos y cuerdas blog

Trafegando ronseis blog

El país

Existe realmente unha diferenza entre o estudo das ciencias e o das letras? (por Angela Hermida)

Dende tempos inmemoriais a sociedade establece unha clara diferenza entre ciencias e letras,considerándoas dous estudos completamente diferentes cando en realidade se trata das dúas caras dunha moeda.

Mesmo se teñen realizado experimentos e estudos sobre o tema, como o investigador xaponés Hikary Takeuchi que decidiu facer un estudo dos cerebros dos estudantes das dúas disciplinas e decretou que as persoas que estudan o campo das ciencias posuían maior materia gris, mentres que os estudantes de letras posuían máis materia branca.Este non é o primeiro estudo nin o primeiro investigador que intentan buscar diferenzas entre ambos campos,sen chegar a considerar que en realidade, cando falamos de ciencias e letras falamos do mesmo. A lingüaxe é imprescindible para as ciencias, e as ciencias son imprescindibles para o estudo da lingua.Así pois, falamos de campos que se complementan.

Sempre se fala de ciencias e letras como as constantes inimigas, buscando sempre que un dos “bandos” sexa considerado superior a o outro.Isto lévanos a crear etiquetas e prexuízos sobre ambas en vez de avanzar e ir máis aló.Se en vez de clasificar as ciencias e letras en bandos opostos nos parásemos a estudalo de forma obxectiva, veríamos que o importante non é o campo ó que pertenzan, senón o obxectivo que se busca en común, que é o coñecemento.

Unha boa parte da filoloxía e da lingüsítica é o puro análise da lingua comparando técnicas e evolución.De feito, as técnicas utilizadas na clasificación de linguas son precursoras das técnicas que Willi Henning incorporou na Bioloxía.

Así pois, pode que as letras e as ciencias sexan de ciencias e viceversa.

Pero isto non poderá ser considerado así ate que nos decatemos de que o importante non é que lado sexa mellor,senón o que aprendemos de ambas.

É O NOSO CEREBRO AO NACER UNHA “TÁBOA RASA”? (por Alicia Fernandez Insua)

A “táboa rasa” é un concepto que se usa para referirse á tese de que cada persoa nace coa mente vacía, sen nigunha característica innata de maneira que todos os coñecementos que posúe veñen dados da prpia experiencia e da aprendizaxe. Pero, nacemos coa mente en branco, ou hai algo máis que axuda a producir os pensamentos a través da linguaxe?.

Primeiramente, Gurdieff dicía que cada home chega ao mundo como unha folla en branco, e despois cada persoa e as circunstancias que ten fan que esa mesma folla estea chea de escritura, sendo esta a educación, a formación da moralidade, o coñecemento, etc. Asimesmo, non sei se é posible que o ser humano que tivo a capacidade desde o comezo dos séculos a evolucionar e afrontar a realidade tras os instintos, pero sen usar a linguaxe, leve consigo unhas ideas xa innatas.

Tocante a este tema, Xavier Guix di que a xenética de hoxe fálanos de memorias celulares familiares. Dise que vimos ao mundo non só como unha serie de programas evolutivos preparados para desenvolverse, senón tamén con sistemas de información celular que non teñen eses medos dos seus pais.

Asimesmo, basándome no empirismo, o momento en que nacemos non temos coñecementos previos e, coa experiencia durante a vida, ímolos adquirindo. Así, ao nacer o ser humano coñece tan só as cousas que veñen do exterior ou do interior e as súas sensacións como o frío ou a dor, ou a alegría e a tristura.

En conclusión, non podemos falar de intelixencia do ser humano, xusto no momento en que este nace, tendo segundos de vida, pois o seu primeiro obxectivo é chorar, logo comer, durmir, etc. Ata que unha serie de circunstancias, a través da experiencia, provocarán que esta persoa si poida adquirir coñecementos e tomar decisións de forma racional. Ben é certo que existen certas capacidades que xa levamos ao nacer, como feito de recoñecer emocións e caras; pero un bebé non ten ideas innatas, xa que para iso precisaría partir dunha lóxica, e contestar ao mundo, pois como ben dicía Aristóteles: “ Non hai nada do intelecto que non estivera antes nos sentidos”.

Existe realmente unha diferenciación entre o estudo das Ciencias e das Letras? (por Victoria Pereira)

No actual Sistema Educativo, prodúcese, chegado certo nivel na Secundaria, a obrigación de decidir que rama de estudos se vai cursar, separándose completamente ás Ciencias das Humanidades, coñecidas como Letras, e presentándose como disciplinas e materias completamente diferentes, que achegarán ao estudante a “saídas” ou carreiras futuras opostas e incompatibles, véndose obrigado o indivíduo a tomar unha decisión de forma moi temperá que o apartará totalmente das materias da rama oposta, de maneira que non lle é posible cursar Latín e Matemáticas, por exemplo, debendo decantarse por unha delas.

É, acaso, incompatible ter coñecemento de ambos campos? Porque un estudante non pode cultivar a súa educación naquelas materias que lle interesen pola simple razón de que o sistema as considera incompatibles? Acaso un científico de prestixio non pode desexar e non precisa dun maior coñecemento da lingua, unha mellor maneira de expresarse e un nivel básico de historia? E porqué un interesado no estudo da literatura debe esquecer completamente a bioloxía e as matemáticas se sente interese e atracción por elas? Por non falar, daquelas carreiras nas que é útil un coñecemento de materias de ambas ramas, sendo imposible que o alumno alcance esa dobre preparación, pois para un estudante de Dereito, será útil ter coñecementos de Latín, dada a importancia do Dereito Romano na xustiza actual e a gran presenza da lingua nese mundo, pero tamén precisa de certas nocións de Economía, asignaturas consideradas pertencentes a campos de estudo apartados.

Realmente, esta separación das ramas de Ciencias e de Letras é causada polos prexuízos estendidos nos últimos tempos, que incluso medran cos anos, que incapacitan a un estudante de Humanidades para interesarse polos coñecementos científicos, por ser considerado menos intelixente e adicado a disciplinas inútiles, sinxelas e que só cursa para conseguir un título de forma máis fácil e rápida, e que identifica a un compañeiro do itinerario tecnolóxico e científico como unha persoa máis seria, organizada e capaz, que estuda materias realmente útiles que o levarán a algunha parte, moito máis complexas.

Por suposto, este estereotipo é falso, pero moi estendido, de forma que acaba por condicionar as eleccións e intereses dos estudantes, ao non decantarse polas humanidades temendo que os identifiquen como malos estudantes ou non elixir as ciencias por pensar que lles será máis sinxelo acabar o Bacharelato polo itinerario contrario.

Ademais, trátase dunha separación relativamente recente, que procede do desenvolvemento industrial e tecnolóxico do último século que primou o avance das ciencias como medio para o avance da sociedade e a industria, pois os grandes intelectuais da Historia da humanidade, como poden ser Leonardo da Vinci ou Diderot, eran grandes escritores, cultos e con coñecemento de literatura, filosofía e historia, e fixeron, ao mesmo tempo, grandes descubrimentos no campo científico de igual maneira. No caso de terse interesado só por un destes campos, se só cultivaran o estudo científico ou literario, non terían chegado a ser personaxes tan brillantes na rama escollida, pois o coñecemento dunha non só non prexudica o nivel de achegamento á outra, senón que contribúe a ter unha maior cultura, unha maior cantidade de coñecementos que pode empregar ou precisar nas súas investigacións e unha maior capacidade en xeral. O feito de non abandonar nin as Letras nin as Ciencias, permitiulle a ambos intelectuais abarcar máis coñecemento e información, ser mellores, pois non é precisa a especialización nun marco concreto, abandonando os restantes, para ser unha gran personalidade do mesmo.

A separación de Letras e Ciencias é artificial por completo, pois non existe unha barreira real, clara e preestablecida que divida os estudos e materias, unha diferenza tan grande como para ter clara a separación, senón que somos nós, as persoas, obstinadas, as que desexamos marcalo todo e dividilo, etiquetar as materias completamente nun campo ou outro, cando realmente a idea dunha materia 100% científica ou 100% humanística non é real en case a totalidade dos casos. En resume, a barreira que separa e clasifica aos estudantes, materias e estudos, é completamente artificial e prexudicial, pois obriga ás persoas a renunciar a alcanzar nocións variadas de campos diversos, a escoller, e declara incompatibles materias que non o son, limitando e reducindo o coñecemento humano, poñendo muros e barreiras ao seu avance.

Save