Defensa apaixonada das linguas minorizadas (por Tania Pose)

Gustaríame comezar o artigo abordando as seguintes preguntas, introducindo directamente o tema a tratar: Hai realmente linguas de primeira e linguas de segunda? Hainas que son superiores a outras? É polo tanto mellor o castelán que o galego, o vasco ou o catalán? A miña resposta ás tres é un ”non” rotundo, un ”non” que disfrutarei, daquela maneira, argumentando.

Ningunha lingua é máis importante que outra, teña máis ou teña menos falantes. Loxicamente, cada persoa defenderá a súa e inconscientemente fará que para si mesma sexa a mellor, pero isto non quere dicir que o sexa universalmente.
As linguas maioritarias non son máis importantes, simplemente teñen máis falantes, e non por isto hai que falalas deixando a un lado as minoritarias, porque desa maneira non se é máis intelixente, de feito atrévome a dicir que sucede o contrario. Con isto non quero dicir que aprender linguas sexa malo, pois cantas máis linguas saibamos máis ricos cultural e intelectualmente seremos, pero no momento en que desprezamos a unha por considerar a outra ”mellor” carecemos diso, de cultura.

Todos os idiomas son o mesmo, non hai ningún superior. No caso de que o houbese non sería ese ó que habería que protexer, senón ós outros, e por culpa das persoas que pensan que os hai, existen as linguas minorizadas, e si: Temos que protexelas. Como? Falándoas. Por que? Porque nos arriscamos a perdelas, e non só perderíamos unha das moitas linguas do mundo, perderíamonos a nós memos, a nosa historia.

Non, non é mellor o castelán que o galego, o catalán e o vasco, por ser a lingua do Estado. Non é mellor o francés. Non o é nin o tan estendido inglés. Nin o chinés, nin o xaponés. Non hai linguas mellores que outras porque non hai nada que as faga mellores, só a mentalidade dalgunhas persoas que non ven ou non queren ver a realidade.

Defensa apaixoada e razoada das linguas minorizadas (por Teresa Novo)

Hai linguas de primeira e de segunda? Quen ten o valor de xulgalas? Con que criterios se xulgan? Polo número de falantes? Pola súa superioridade lingüística?

Apartar unha lingua por aspectos políticos ou culturais pode entenderse como racismo contra esa lingua e contra os seus falantes, polo tanto, para contra a humanidade. Na miña opinión, quen despreza e desprestixa unha lingua non ten coñecementos para suficientes como para non facelo, xa que non sabe todas as vantaxes de saber varias linguas diferentes. Ademais os que as desprestixan son aqueles monolingües que non saben que falando dúas ou máis linguas hai moitas máis facilidades en todos os ámbitos e menos posibilidades de padecer enfermidades de memoria como o alzheimer.
Tamén creo que no noso caso o galego é como o noso símbolo, a nosa cultura e a nosa tradición.

Que algunhas persoas traten de eliminar (porque dalgún xeito é o que fan) estas linguas, que son minorizadas pero que en ningún caso teñen menos importancia na sociedade , paréceme unha locura, en todos os sentidos e o que deberíamos facer os galegos é non avergoñarnos da nosa lingua e falala, falala en todos os ámbitos sen importar o que os demais digan.

Ademais desta vergoña de falar o galego pola nosa parte, aprender a nosa lingua no noso territorio só é un dereito, mentres que o castelán é un deber (baseándome nas leis impostas agora mesmo), se as dúas linguas tivesen o deber de seren aprendidas, comezaría unha igualación lin-güística, na que despois si que se podería falar de bilingüismo social (aínda que creo que dúas linguas no mesmo territorio nunca van a estar igualadas xa que unha  a ter maior prestixo social).

En conclusión, todas as linguas de España deberían ter os mesmos dereitos e obrigas no seu territorio e ningunha debería ser tratada como lingua para burros nin nada polo estilo, xa que todas son linguas serven para comunicarnos.

25N. O machismo mata

814 mulleres asasinadas desde 2003.  A violencia machista leva provocado en doce anos máis mortes que as causadas por ETA en toda a súa historia. Se se tratasen de vítimas dun atentado terrorista estaríamos en estado de guerra. Pola contra, o trato que reciben as vítimas da violencia machista é vexatorio. Fálase de que “oito de cada dez mulleres lograron deixar atrás o maltrato”, como se lograran, por exemplo, abandonar a droga; como se se tratara dun problema das vítimas e non dos seus asasinos; como se as institucións e os poderes públicos puidesen mirar para outro lado con 814 asasinatos enriba das súas mesas.

Resulta doado unha vez ao ano pendurar no pulso o lazo morado. Resulta doado invocar , unha vez ao ano, á loita contra a violencia machista. Resulta doado e moi politicamente correcto participar unha vez ao ano en calquera acto, concentración ou manifestación coa fin de erradicar a violencia machista. E o resto do ano? Onde vai esa loita os trescentos sesenta e catro días restantes?

 

A igualdade real entre homes e mulleres é o único camiño para erradicar o machismo. Esa igualdade comeza pola escola e remata no mundo laboral. Por que as mulleres seguen a cobrar un 24% menos que os homes realizando o mesmo traballo? Por que as empresas seguen a utilizar publicidade sexista para vender os seus produtos? Por que á hora de conciliar o home “axuda” pero non “comparte” as cargas familiares? Por que @s adolescentes confunden o amor coa posesión?

No IES Félix Muriel, o alumnado de 1ºde Bacharelato tratou de mostrar a súa disconformidade con esta lacra social mediante unha protesta pacífica a través da creación dun produto artístico que servise de homenaxe ás seis vítimas galegas deste ano 2015. Se ben, @s participantes non querían que o 25N fose un día só para lembrar as vítimas, senón para loitar por que non haxa vítimas.

Matthew, o políglota que aprende galego. Alofonía e poliglotismo (por Fátima Ordóñez)

Foron suficientes menos de 5 min de proxección do video“As voces de Babbel | Políglota falando 9 idiomas”para poñer de manifesto a gran importancia de falar máis dunha lingua, así comoa ultilidade de falar linguas diferentes á materna.
Na sociedade actual, en xeral, existe un gran número de persoas aprendendo linguas diferentes á sua lingua materna. Na maior parte dos casos, trátase de linguas verdadeiramente dominantes como o español ou o inglés, causantes do abandono de linguas minorizadas como é o caso do galego. Moitos dos políglotas que falan numerosas linguas, deciden aprendelas segundo unha serie de prexuízos como é o seu número de falantes.
Matthew, un políglota-sociolingüista, fala máis de 9 linguas diferentes e entre as novas que está aprendendo atópase o galego. Así mesmo, nun principio, tamén quixo aprender portugués pero a súa propia nai insistiu en que aprendera o castelán en lugar do portugués xa que tiña máis número de falantes. Coido que parece mentira que un sociolingüísta coma Matthew poida considerar semellante argumento aceptable xa que carece de sentido común. Estes prexuízos estamos habituados a escoitalos na sociedade, polo que aínda hoxe en día non os conseguimos erradicar. Así pois, a pesar de que moita xente despreza a nosa lingua, atopámonos con persoas como Matthew que a falan e aprenden sen ningunha obriga e que demostran que o galego sí que é útil.
Non só o galego é falado por algunhas persoas políglotas senón que ao longo da historia foron moitos os autores foráneos que empregaron o galego nas súas composicións, substituíndo o galego pola súa lingua materna e contribuíndo á literatura galega como é o caso dos poemas de Anne Marie Morris e os libros de Ursula Heinze, ata novelas como As frechas de ouro , de John Rutheford. Estes autores alófonos foron cautivados pola lingua galega e chegando ater relacións intensas e perdurables coa nosa lingua.
Considero que a alofonía é un síntoma de normalidade lingïstica e, polo tanto, encamiña a nosa literatura cara a súa normalización. Pois, como dixo Castelao, “se aínda somos galegos é pola obra e gracia da nosa lingua”, que, como vemos, consegue cativar mesmo a autores e autoras foráneos.

Arredor do Reino de Galicia

Reino dos Astures é a única denominación que atopamos nas crónicas, mais nunca Reino de Asturias. Non até o séc. XIX, concepto creado por romancistas españois como Modesto Lafuente, para asentar o nacemento de España na batalla de Covadonga, liderada por don Pelayo contra os musulmáns.
Non se pode falar de Reino de Asturias, ata polo menos a segunda metade do século VIII, data na que se produciron divisións no Reino de Galicia, formándose un reino de Asturias varias veces por espazo dalgúns anos. Do Reino de León, podemos dicir o mesmo. Cando os fillos de Afonso III repartiron o reino galego entre si.

O Antigo Reino de Galicia (con continuidade desde o 411 até 1486 e con título até 1833), foi o primeiro reino que se instaurou en Europa, no ano 409, feito totalmente oculto na Historiografía de España. Foi instaurado polos suevos, que se instalaron aquí, obtendo de Roma (na caída do seu imperio) ese territorio, o da antiga Gallaecia, mediante un foedus , ou pacto de gobernación, ao que os suevos engadiron amplos territorios, chegando a constituír ese reino de Galicia arredor de 1/3 da extensión total da Península Ibérica. De Lisboa até Toledo, lindando co Mar Cantábrico e co Océano Atlántico. De aí que, posteriormente, os árabes falen nas súas crónicas e recolleran nos seus mapas dúas grandes realidades políticas na Península Ibérica: o reino cristián da Galicia e os reinos de taifas musulmáns, mais nada recollan de Pelayo nin da batalla de Covadonga.

Os suevos enfrontáronse a outro pobo establecido posteriormente na Península: os visigodos, un pobo tamén xermánico e moito máis numeroso. Despois de sucesivas derrotas, o Reino suevo incorporouse ao Reino visigodo, pasando a formar parte del como unha das tres provincias en que se dividiu o reino visigodo: Galicia, Hispania e a Narbonensis (o sueste da Galia). Pero os suevos eran cristiáns católicos, mentres que os visigodos eran cristiáns arrianos (non crían que Xesús de Nazaret fose Deus) , polo que Hermenexildo, fillo do rei visigodo Leovixildo, fíxose católico e intentou , aliado cos galegos, derrocar ao seu pai; pero foron vencidos en Sevilla e, no seu regreso a Galicia, morre o derradeiro rei suevo galego Andeca.

Á morte de Leovixildo herda o trono Recaredo, cuxa primeira acción foi instaurar o catolicismo en todo o reino , logrando así incorporar os suevos ao reino visigodo. Por aquela época, Asturias formaba parte de Galicia, entendíase como Asturias o antigo convento romano do mesmo nome, que abranguía a Asturias actual, León , parte de Zamora, oeste de Ourense e un anaco de Portugal. A lista de reis de Galicia nesa época é longa, pola contra non hai na Historiografía nomes de reis asturianos ou leoneses, pertencentes a estes case dous séculos de reinado suevo.

Hermerico (409-438) foi o 1º rei da historia europea. No 410-11 fundo o primeiro reino cristián de Europa, o Reino Suevo da Galllaecia, e acuñou moeda. Aparece recollido o seu reinado nas Crónicas de Idacio.
Requila (438-448) intentou a conquista do resto da Península Ibérica. Cometeu saqueos no sur e en Andalucía, aos que os visigodos responderon atacando Braga, a capital do reino suevo galego nesa altura.
Frantán (456-457) dividiu o Reino.
Maldrás (456-459) reunificou ou reino e entrou en conflito coa nobreza non sueva.
Frumario (459-463) volveu dividir o reino.
Remismundo (459-?) volveu reunificar o reino, converteuse ao arrianismo e propiciou unha paz estable cos visigodos que durou case un século.
• Período escuro , sen datos (468-540): invasións bárbaras.
o Teodemundo (??)
o Carriarico (?-559)
o S. Martín Dumiense. Alianza con francos e bizantinos fronte aos visigodos.
Teodomiro (559-570) convértese ao catolicismo. Celébrase o Concilio de Braga, o primeiro da historia da Península Ibérica, ignorado por todos os manuais, onde só se cita, como primeiro, un moi posterior celebrado en Toledo.
Miro (570-583) fracasa no seu intento de conquistar Hispalis (Sevilla). Este nome de orixe sueva converterase en nome de reis, nobres e bispos pertencentes á época da chamada Reconquista, que o incorporarán como sufixo: –miro (Ramiro).
Eurico (583-584) foi destronado por Andeca.
Andeca (584-585) alíase con Hermenexildo, pero, derrotado ante Leovixildo, morre e prodúcese a integración do Reino Suevo galego no Reino Visigodo con Recaredo.

En conclusión, Asturias e León formaban parte do Reino de Galicia, que comprendía as provincias LUCENSE (a actual Galicia , até o Miño), BRACARENSE (o Norte portugués, até o Douro e case toda a provincia de Ourense) e ASTURICENSE (a Asturias actual, León , parte de Zamora, oeste de Ourense e un anaco de Portugal). Polo tanto, tan Galicia era Asturias, como Braga, como Lugo. Só séculos máis tarde, coa creación do Reino de Portugal a finais do século XII, a denominación “Galicia” pasaría a comprender só a Galicia actual. Se ben, habería que esperar aínda até o século XV para que o Reino de Galicia fique sometido ao Reino de Castela, baixo o reinado dos Reis Católicos. E aínda habería que agardar máis séculos para atoparnos cunha Galicia desposuída do seu título de Reino, feito que se produce no século XIX, cando a Rexente María Cristina, en 1833, divide o territorio nas catro provincias que hoxe coñecemos e retira o título de Reino á realidade política que hoxe seguimos a coñecer como Galicia (ou Galiza).

FONTES de información que serven PARA SABER MÁIS:
1. Estudar Hisoria de Galicia pola UNED
2. Historia de Galicia (wikipedia)
3. Historia inédita de Galicia (Cambón)
4. Reino de Galicia (wikipedia)
5. O Reino de Galicia nos mapas medievais
6. Historias de Galicia (CRTVG)