Galiza ou Galicia (por Carla Arca)

A cuestión que imos tratar neste artigo é ¿Galiza ou Galicia? As incertezas é dubidas que causa o emprego destes dous nomes para referirnos a unha mesma comunidade.
A palabra Galiza ou Galicia procede do nome “Gallaecia”, nome posto polos romanos fai máis de 2000 anos (o seu significado era “Terra dos Galaicos”). Neses miles de anos foi onde, co paso do tempo, se produciu o cambio de “Gallaecia” ata chamarche Galiza/Galicia.
O miolo da cuestión atópase aquí, en aquilo que puido pasar para que se producise esta evolución en dúas palabras diferentes. “Gallaecia” foi o termo inicial durante moitos séculos, que despois pasou por varios cambios como “Gallecia”, “Gallicia”, “Galicia” e por derradeiro, “Galiza”. Estas dúas últimas formas (Galiza e Galicia) son as que coexistiron (empregábanse os dous termos á vez nun mesmo territorio) a finais da Idade Media. De feito, hoxe en día, moita xente emprega o termo “Ghalisia” “Galisia”, entre outros.
A evolución HABITUAL en galego tería que haber tido orixe só co nome de “Galiza”. A razón é moi simple: No galego, ao igual que no portugués, as palabras tenden a evolucionar soa supresión do “i” final daquelas palabras que proveñen do latín (pola contra, no español e no italiano, ese “i” consérvase) Algúns exemplos poden ser a palabra xustiza, en castelán justicia e en latín iustitia; ou Galiza, en castelán Galicia e en latín Gallaecia.
Inda así, a maneira empregada máis habitual non é “Galiza”, pois o ESPAÑOL colleu o termo “Galicia” porque era máis NORMAL na súa lingua, pois mantiña o “i” final(máis arcaica e semellante o latín).
Algo que tivo unha forte influencia, foi o proceso de españolización que comezou a sufrir o galego despois do século XVI, o que levou a traducir moitas palabras e nomes ó español, a vez que se produxo unha substitución lingüística que levou ao galego a sufrir as carencias consecuencias actuais. Fóronse reemprazando palabras como “grazas” por “gracias”, “deus” por “dios”, “Galiza” por “Galicia”, entre outros. Polo tanto, a variación Galiza/Galicia non son máis que froito do enorme proceso de españolización que caeu sobre Galiza e que inda hoxe sofre.
Na actualidade, ambas formas son correctas e xenuinamente galegas. Tamén están as dúas aceptadas pola Real Academia Galega (RAG), o que lle ofrece ás dúas validez oficial.
O termo que eu escollo, é Galiza, non polo feito de decantarme por un dos dous, é o que prefiro empregar, o que vexo máis “correcto” e especial.
Correcto porque, como dixen anteriormente, dende un principio sería “Galiza” debido á perda evolutiva do “i” en moitas palabras galegas (do mesmo xeito que noutras linguas evolucionan doutra forma). Tamén porque o termo “Galicia”, penso que é máis empregado debido a que coincide coa forma en castelán (emprégao máis xente), e non é menos o proceso de españolización e substitución lingüística do galego polo castelán (a forma galega coincidiu coa forma do idioma de Castela), que segue vixente.
E especial porque o termo “Galiza” ten a terminación que é máis propia do galego. Á vez que me parece un acerto empregalo se ves preciso a recuperación da lingua.
Todo isto ten moito que ver co pensamento da xente, institucións públicas, etc. Debido ás ideas que teñan sobre o galego, os prexuízos… Isto xa sería outro tema, pero que nos leva ao (quizáis) máis importante: as persoas e o emprego da lingua que éstes lle queiran dar. En nós, nas nosas linguas está todo.
A influencia doutra lingua foi tan grande que chegou ata o nome, pero eu sigo mantendo a beleza da nosa lingua. Empregar “agochar” no canto de “esconder”, “erger”, no canto de “levantar”, “morriña”, “orballo”, “ruliña”
Todas as linguas teñen a súa beleza propia, pero o galego non é aquela lingua “prehistórica” como moita xente así a relaciona, por ter palabras “fermosas” que ninguén emprega, as que ninguén lles da uso, ou que só quedan ben para escribir unhas cantas frases que nos medren en aparenza. É moito máis, moitísimo máis.

Galiza ou Galicia? (por Sergio Otero)

Ésta é unha pregunta que moitos galegos se fan, e que case ninguén é capaz de responder, posto que as dúas son empregadas, aceptando así que os dous termos son igualmente correctos dentro da lingua galega. Por outra parte, por qué aparecerondous termos e non se usa só Galicia ouGaliza? Poisdespois de investigar en varias páxinas con información sobre o tema, cheguei a unha conclusión que creo que da resposta a estas cuestións.
Como moita xentepensa, “Galiza”soa moito máis galego e, de feito para min é un termo que se asemella máis a nosa lingua. “Galiza” e “Galicia” proveñen da evolución da palabra “Gallaecia”, posta polos romanos fai máis de dous mil anos, e que significaba “Terra dos Galaicos”. Co paso dese tempo, a palabra foi variando adaptándose á lingua da xente, un exemplo moi claro é a evolución da cidade “Caesar Augusta” que acabou chamándose “Zaragoza” (Zara-Goza) entre outros moitos casos.
Como xa se sabe, “Gallaecia” non pasou a denominarse “Galicia” e “Galiza” nun paso, senón que tivo moitas formas distintas como foron“Gallecia”, “Gallicia”, e un dato que me chamou a atención foi a desaparición da dobre l, pasando a “Galicia” e, finalmente, “Galiza”. E por qué “Galiza”?, pois porque coma o francés, o galego tende a evolucionar suprimindo o “i” final das palabras que proveñen do latín, ao contrario do español ou o italiano.
Algo que tamén chama a atención é que o termo máis arcaico e semellante ao latín, “Galicia”, emprégase máis ca“Galiza”, ao contrario do que pasou co portugués. Isto débese principalmente a que o castelán/español colleu “Galicia” porque é máis normal na súa lingua xa que mantén o “i” do latín.
Despois de saber isto, podemos concluír que “Galicia” e “Galiza” son ambas formas correctas e pertencen ao galego, aínda que unha se empregue máis porque coincide coa forma do idioma castelán e a outra teña unha terminación máis propia do noso idioma (-za).
Aínda que esa idea pareza a axeitada, as declaracións da Real Academia Galega o 29 de marzo do 2008, contestando unha petición por parte duns académicos, que solicitaban unha aclaración a esta pregunta que tanta xente se fai, podíase ler o seguinte: «Galicia e Galiza son formas históricas lexítimas galegas no sentido filolóxico. As dúas circularon na época medieval, pero só Galicia mantivo un uso ininterrompido ao longo da historia na lingua oral». Por este motivo, podemos pensar que as dúas formas son correctas pero que só “Galicia” ten a condición de oficialidade.
Na miña opinión os dous termos son igual de correctos e creo que ambos se van manter, aínda que “Galiza” estea minorizado con respecto a “Galicia”. Persoalmente, empregarei sempre que poida “Galiza” posto que é o termo que máis me gusta dos dous xa que se asemella máis á nosa lingua e paréceme máis próximo a nós.